1. HISTORIA LEADERA.

Inicjatywa Leader została uruchomiona w Europie w 1991 roku w celu podniesienia potencjału rozwojowego terenów wiejskich poprzez wykorzystanie lokalnych inicjatyw i zdolności, promocję pozyskiwania technologii (know-how) w zakresie lokalnego zintegrowanego rozwoju, oraz rozpowszechnianie tych technologii na innych terenach wiejskich.

Z punktu widzenia polityki podejście Leader zostało wprowadzone jako „Inicjatywa Wspólnoty” finansowana w ramach funduszy strukturalnych UE. Inicjatywa miała trzy generacje: Leader I (1991-93), Leader II (1994-99) i Leader+ (2000-06). W tym czasie państwa członkowskie i regiony posiadały niezależne programy Leader z osobnym finansowaniem wydzielanym na szczeblu Unii. Od 2007 roku koncepcja Leader została zintegrowana (włączona do głównego nurtu) z ogólną polityką unijną w zakresie rozwoju obszarów wiejskich. Oznacza to, że Leader został włączony do krajowych i regionalnych ogólnych programów rozwoju wsi wspieranych przez UE obok szeregu innych wątków rozwoju obszarów wiejskich. Finansowanie Leadera pochodzić będzie z ogólnych przydziałów finansowych otrzymywanych przez każde państwo członkowskie z Unii w ramach nowego Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Wsi (EAFRD) na wsparcie rozwoju obszarów wiejskich.

W Polsce, jak również w pozostałych nowych krajach UE, Leader + w latach 2000-2006 był wdrażany pilotażowo. Obecnie podejście Leader jest jednym z czterech głównych działań w programach skierowanych na tereny wiejskie.


2. ZAŁOŻENIA LEADERA


Leader jest podejściem przekrojowy, które ma przyczynić się do aktywizacji społeczności wiejskich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw.

Lokalne podejście powiązane z określonym obszarem, wpływa na lepsze zdefiniowanie problemów obszaru i określenie sposobów ich rozwiązania. Leader jest oddolnym partnerskim podejściem do rozwoju obszarów wiejskich, realizowanym przez lokalne grupy działania (LGD), polegającym na opracowaniu przez lokalną społeczność wiejską lokalnej strategii rozwoju (LSR) oraz realizacji wynikających z niej innowacyjnych projektów łączących zasoby ludzkie, naturalne, kulturowe, historyczne, itp., wiedzę i umiejętności przedstawicieli trzech sektorów: publicznego, gospodarczego i społecznego.

3. LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA

Lokalna Grupa Działania jest partnerstwem trójsektorowym, składającym się z przedstawicieli sektora publicznego, gospodarczego i społecznego. To LGD podejmuje decyzję, jakie działania będą realizowane na jej obszarze.

Członkami lokalnej grupy działania mogą zostać osoby fizyczne i osoby prawne, w tym jednostki samorządu terytorialnego.

W składzie organu decyzyjnego LGD powinni znaleźć się w co najmniej 50% partnerzy społeczni i gospodarczy, a w szczególności przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego: rolnicy, kobiety wiejskie, młodzi ludzie i ich stowarzyszenia.

Nowo utworzona LGD powinna posiadać osobowość prawną i przybrać formę stowarzyszenia zgodnie z zapisami ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Na danym obszarze istniej możliwość działania wyłącznie jednej LGD. Obszar działania LGD powinien liczyć od 10 do 150 tys. mieszkańców.

Lokalna społeczność wiejska opracowuje lokalną strategię rozwoju, której treść musi być zgodna z zakresem Lokalnej Strategii Rozwoju określonym w rozporządzeniach wykonawczych.

Obszar objęty LSR musi być spójny i może obejmować gminy wiejskie lub miejsko-wiejskie, z wyłączeniem miast powyżej 20 tys. mieszkańców, lub gminy miejskie z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców.

4. LOKALNA STRATEGIA ROZWOJU

Lokalna Grupa Działania, by móc uczestniczyć w Programie LEADER musi opracować lokalną strategię rozwoju – obszaru, na którym działa.

Strategia będzie wykazem działań, jakie ma zrealizować Lokalna Grupa Działania i stanowić będzie podstawę przyznania środków finansowych na lata 2007-2013.

Lokalna Grupa Działania staje się zatem, LOKALNĄ INSTYTUCJĄ WDRAŻAJĄCĄ, odpowiadającą za nabór wniosków, ich ocenę oraz przyznanie dofinansowania konkretnym wnioskom złożonym do LGD przez beneficjentów z terenu działania Lokalnej Grupy Działania.

Zakres Lokalnej Strategii Rozwoju  został wstępnie określony w projekcie załącznika do rozporządzenia w sprawie szczegółowych kryteriów i sposobu wyboru lokalnej grupy działania do realizacji lokalnej strategii rozwoju w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013), i obejmuje:

1. Charakterystyka LGD jako jednostki odpowiedzialnej za realizację LSR
1) nazwa i status prawny LGD oraz data jej rejestracji i numer w Krajowym Rejestrze Sądowym;
2) opis procesu budowania partnerstwa;
3) charakterystyka partnerów i sposób rozszerzania/zmiany składu LGD;
4) struktura ciała decyzyjnego;
5) zasady i procedury funkcjonowania LGD;
6) kwalifikacje i doświadczenie osób wchodzących w skład ciała decyzyjnego w formie załącznika do LSR podlegającego aktualizacji w zależności od zmiany składu ciała decyzyjnego;
7) doświadczenie LGD i partnerów LGD w realizacji operacji w formie załącznika do LSR
2. Definicja obszaru objętego LSR wraz z uzasadnieniem jego wewnętrznej spójności (maksymalnie 20 stron)
1) uwarunkowania przestrzenne (mapa), geograficzne, przyrodnicze, historyczne i kulturowe;
2) ocena społeczno - gospodarcza obszaru (w tym potencjał demograficzny i gospodarczy obszaru oraz poziom aktywności społecznej);
3) specyfika obszaru
3. Analiza SWOT dla obszaru objętego LSR, wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy
4. Cele ogólne i szczegółowe LSR oraz planowane do realizacji przedsięwzięcia
5. Misja LGD
6. Spójność specyfiki obszaru z celami LSR
7. Uzasadnienie podejścia zintegrowanego dla planowanych w ramach LSR przedsięwzięć
8. Uzasadnienie podejścia innowacyjnego dla planowanych w ramach LSR przedsięwzięć
9. Procedura wyboru operacji przez LGD w ramach działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w tym przyjęte przez LGD kryteria lokalne wraz z opisem procedury ich zmiany
10. Budżet LSR dla każdego roku realizacji LSR
11. Opis procesu przygotowania LSR
12. Opis procesu wdrażania i aktualizacji LSR
13. Zasady i sposób dokonywania ewaluacji własnej
14. Powiązania LSR z innymi dokumentami planistycznymi związanymi z obszarem objętym LSR
15. Planowane działania/przedsięwzięcia/operacje realizowane przez LGD w ramach innych programów wdrażanych na obszarze LSR
16. Przewidywany wpływ realizacji LSR na rozwój regionu i obszarów wiejskich
17. Informacja o załącznikach